ေျမ

အက်ဥ္းခ်ဳပ္

ေျမသည္ ျမန္မာနိုင္ငံႏွင့္ကယားျပည္နယ္အပါအဝင္ ကမၻာတစ္ဝွမ္းလုံးရွိအေျခခံလူထုမ်ားအတြက္အသက္ျဖစ္ သည္။ အေျခခံအားျဖင့္ ကယားျပည္နယ္ရွိလူထုအမ်ားစုသည္ ၄င္းတို႔၏ေျမေပၚတြင္မွီခိုေနရၾကပါသည္။ ၄င္းတို႔၏ ရိုးရာဓေလ့ေျမယာစီမံခန႔္ခြဲမွုစနစ္သည္အလြန္အားေကာင္းၿပီး ၄င္းတို႔၏ဘဝမ်ားႏွင့္၄င္းတို႔၏ ေျမအၾကားအေရးႀကီး ေသာဆက္ႏြယ္မွုကိုေဖာ္ျပေနသည္။ ေျမသည္လူထုမ်ားကိုစည္းလုံးေစရန္၊ အျပန္အလွန္နားလည္ေစရန္၊ ၄င္းတို႔ ၏ပိုင္နက္နယ္ေျမမ်ားကိုထိန္းသိမ္းထားနိုင္ရန္၊ ၄င္းတို႔၏ ယဥ္ေက်းမွုကိုထိန္းသိမ္းထားနိုင္ေစရန္ႏွင့္အျခားေသာ နည္းလမ္းမ်ားအားျဖင့္လည္းအက်ိဳးရွိေစပါသည္။

 

ျပႆနာ

ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ရိုးရာဓေလ့ေျမယာက်င့္သုံးမွုသည္ အသိအမွတ္ျပဳျခင္းမခံရျခင္းႏွင့္ဥပေဒမ်ားအားျဖင့္ အကာအကြယ္ေပးမွုမရွိျခင္းသည္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ား ၄င္းတို႔၏ဘိုးဘြားပိုင္ေျမမ်ား၊ သစ္ေတာမ်ား၊ သမိုင္းဝင္ ေျမမ်ား၊ အထြဋ္အျမတ္ထားရာေျမမ်ားႏွင့္ရိုးရာဓေလ့ေျမယာက်င့္ထုံးမ်ားကို ထိန္းသိမ္းနိုင္ရန္အခြင့္အေရးမ်ား ဆုံးရွုံးေနရပါသည္။ ထို႔အျပင္ လက္ရွိအမ်ိဳးသားေျမအသုံးခ်မွုမူဝါဒတြင္လည္း ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ား၏အမွန္ တစ္ကယ္အေျခအေနမ်ားကိုၿပီးျပည့္စုံစြာေဖာ္ျပထားျခင္းမရွိေပ။ လက္ရွိျပဌာန္းထားေသာဥပေဒမ်ားႏွင့္ေပၚလစီ မ်ားကိုထပ္မံျဖည့္စြက္ျခင္းမျပဳလုပ္နိုင္ပါကဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ားအေနျဖင့္ ၄င္းတို႔၏အေျခခံအခြင့္အေရးမ်ား ဆက္လက္ဆုံးရွုံးေနရလိမ္မည္ျဖစ္ၿပီး အနာဂတ္တြင္လည္း၄င္းတို႔၏ေျမႏွင့္အရင္းအျမစ္မ်ားဆက္လက္ဆုံးရွုံးေနရ မည္ျဖစ္ပါသည္။

 

ေျဖရွင္းခ်က္

ကယားျပည္လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္သဘာဝဝန္းက်င္ဆိုင္ရာအခြင့္အေရးလွုပ္ရွားေဆာင္ရြက္မွုကြန္ယက္သည္ ေဒသခံမ်ား ၄င္းတို႔၏ေျမကိုလုံေလာက္ေသာအကာအကြယ္ေပးမွုမရွိေသာဥပေဒမ်ားႏွင့္ေပၚလစီမ်ား အေၾကာင္းကိုနားလည္သေဘာေပါက္ေစရန္ႏွင့္ေဒသခံမ်ား ေျမယာဥပေဒႏွင့္ေပၚလစီမ်ား၏ အားသာ ခ်က္၊ အားနည္းခ်က္မ်ားကိုပိုင္းျခားနိုင္ေစရန္ပံ့ပိုးေပးျခင္းျဖင့္ စြမ္းေဆာင္ရည္မ်ားျမႇင့္မားလာေစရန္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိပါသည္။ ထို႔အျပင္ KEAN သည္ ဌာေနတိုင္းရင္းးသားမ်ား၏ေျမယာက်င့္သုံးမွုကို ထင္ဟပ္ေစနိုင္မည့္ေျမယာဥပေဒအသစ္ျပင္ဆင္ျခင္း ျဖစ္စဥ္တြင္ ေဒသခံမ်ားပါ၀င္လာနိုင္ေစရန္အတြက္ စည္း႐ုံးျခင္းလုပ္ငန္းမ်ားကိုလုပ္ေဆာင္ေနပါသည္။ ထို႔အျပင္ KEAN သည္ ကယား(ကရင္နီ)ျပည္ရွိဌာေန တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ ရိုးရာဓေလ့ေျမယာစီမံခန႔္ခြဲမွုအစီအစဥ္မ်ားကိုပိုမိုေကာင္းမြန္ေအာင္လုပ္ေဆာင္ေနမွု မ်ားသည္လည္း အစိုးရအေနျဖင့္ေဒသခံဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ရိုးရာဓေလ့ေျမယာစီမံခန႔္ခြဲမွုအစီအစဥ္ ႏွင့္ နိုင္ငံတကာရွိစံခ်ိန္စံညြန္မ်ား ကိုထင္ဟပ္ေစမည့္ေျမဥပေဒမ်ားကို ျပဳလုပ္နိုင္မည္ျဖစ္ပါသည္။


ေမးခြန္းထုတ္စရာအျပည့္ရိွေနဆဲပင္ျဖစ္ေသာ၂၀၁၂ ေျမယာဥပေဒႏွင့္ ၂၀၁၂ ေျမလြတ္၊ ေျမလပ္၊ ေျမရိုင္း ဥပေဒကို ျပင္ဆင္သည့္ဥပေဒမူၾကမ္း

By Khon Soe Moe Aung, Kayah Earthrights Action Network

 

ေျမႏွင့္သဘာဝအရင္းအျမစ္မ်ားသည္ ကယား (ကရင္နီ)ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ ဘဝ၊ အသက္၊ ေမ်ွာ္လင့္ခ်က္ဟူ၍ တင္စားရမည္ျဖစ္သည္။ မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ ဌာေနတိုင္းရင္း သားမ်ား၏ ေျမႏွင့္ သဘာဝအရင္းအျမစ္မ်ားသည္ သမၼတဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္တြင္ အတည္ျပဳျပဌာန္းလိုက္သည့္ ၂၀၁၂ လယ္ယာ ေျမဥပေဒ၊ ၂၀၁၂ ေျမလြတ္၊ ေျမလပ္၊ ေျမရိုင္းဥပေဒမ်ားေၾကာင့္ ေျမယာႏွင့္ပတ္သက္ေသာ ဌာေနတိုင္းရင္း သားမ်ား၏ ဘဝလုံျခဳံမႈသည္ ေမးခြန္းထုတ္စရာအေျခအေနသို႔ ေရာက္ရိွလာ ခဲ့သည္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ ျပဌာန္းလိုက္သည့္ ေျမယာ ဥပေဒမ်ားသည္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားႏွင့္အေျခခံ လူတန္း စားမ်ား၏ ေျမယာမ်ားကို စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ား၏ လက္ထဲ သို႔ တရားဝင္လႊဲေျပာင္း ခြင့္ေပးထားေသာဥပေဒမ်ား ျဖစ္ေနသည္ကို လက္ရိွျဖစ္ပြားေနေသာ ေျမယာ ျပႆနာမ်ားက မီးေမာင္းထိုးျပေနျပီ ျဖစ္သည္။ ထိုကဲ့သို႔ေသာ စိန္ေခၚမႈမ်ားႏွင့္ ျပည့္ႏွက္ေနေသာ ၂၀၁၂ ေျမယာဥေပေဒမ်ားကို လက္ရိွအမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဴပ္အစိုးရလက္ထက္တြင္ ျပန္လည္ ျပ င္ဆင္ေနျပီျဖစ္ေသာ္လည္း ျပင္ဆင္ထားသည့္ အခ်က္မ်ားသည္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ဘဝ လုံျခဳံမႈအတြက္ ေမးခြန္းထုတ္စရာမ်ားႏွင့္သာျပည့္ ႏွက္ေနပါသည္။ ဆက္ဖတ္ရန္


အကာအကြယ္မဲ့ေနတဲ့ဓေလ့ထုံးတမ္းေျမယာစနစ္

ေက်ာ္ေဇယ် ေရးသည္။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလတြင္ ထြက္ရိွေသာေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္း၏ ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္ ျဖစ္သည္။

 

ဦးဖေရရယ္တို႔ေက်းရြာမွာ ေျမယာအျငင္းပြားမႈေတြျဖစ္လာတဲ့အခါ ရိုးရာဓေလ့ထုံးတမ္းေျမယာ ေကာ္မတီ လူၾကီးေတြေရွ႕ေမွာက္မွာ မ်က္ႏွာစုံညီေျဖရွင္းေလ့ရွိခဲ့ၾကသည္။ ဓေလ့ထုံးတမ္းစည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း ေတြနဲ႔အညီ ေျဖရွင္းေပးလို႔ ေျပလည္မႈရသြားၾကတဲ့အခါ သေဘာတူညီခ်က္ကို စာရြက္ေပၚခ်ေရးျပီး ႏွစ္ဖက္ လက္မွတ္ထိုး အတည္ျပဳေပးလိုက္တယ္ဆိုရင္ပဲ ျပႆနာက ေျပလည္သြားတတ္ပါတယ္”ဆက္ဖတ္ရန္

ခ်ည္န​ောင္မူမ်ား